มองผ่านกล้องโทรทรรศน์

หลายคนคงเคยเห็นภาพถ่ายจากกล้องดูดาว ไม่ว่าจะเป็น ภาพของดาวเคราะห์ เช่น ดาวเสาร์ ดาวพฤหัส ภาพของกาแลกซี่ เช่น กาแลกซี่แอนโดรเมดา หรือแม้กระทั่งภาพของเนบิวลา ภาพทั้งหลายที่ปรากฏขึ้นส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากการถ่ายรูปที่ถ่ายผ่านกล้องดูดาวทั้งในภาคพื้น (บนโลก) ในกล้องโทรทรรศน์ในอวกาศ (เช่น Hubble)   คนส่วนใหญ่จึงมักจะเข้าใจว่า เมื่อเรามีกล้องดูดาวแล้วเราใช้ส่องวัตถุในท้องฟ้าก็จะเห็นภาพเหมือนในนิตยสารหรือภาพตามสารคดี  ความจริงแล้วไม่ได้เป็นอย่างนั้นเสียทีเดียว ยังมีปัจจัยอีกบางอย่างที่เราไม่สามารถมองเห็นภาพได้แบบนั้น  

เพื่อความกระจ่างและความเข้าใจของเรื่องดังกล่าว ขอย้อนถึงหลักการทำงานของกล้องดูดาวดังนี้

กล้องดูดาวเป็นอุปกรณ์อย่างหนึ่งที่ไม่แตกต่างกับกล้องสองตา กล้องดูนก หรือกล้องส่องทางไกลทั่วไปนัก หลักการทำงานคือ ใช้เลนส์เป็นตัวหักเหแสง หรือกระจกสะท้อนแสง ออกไปสู่เลนส์ใกล้ตา (อยู่กับชนิดของระบบรับแสง หรือ ชนิดของกล้อง)  โดยภาพที่ได้อาจมีขนาดใหญ่หรือเล็กขึ้นอยู่กับความยาวโฟกัสของเลนส์วัตถุ หรือกระจกรับแสง และความยาวโฟกัสของเลนส์ใกล้ตา

หลักการทำงานของกล้องดูดาว กับกล้องสองตา หรือกล้องส่องทางไกล มีลักษณะที่เหมือนกัน จะแตกต่างกันตรงที่กำลังขยาย และความโตของหน้ากล้อง กล้องดูดาวจำเป็นต้องมีหน้ากล้องขนาดใหญ่จะทำให้ รับแสงได้ดี เป็นผลให้มองเห็นภาพของวัตถุมีรายละเอียดสูง และมีความสว่างสูง (พื้นที่ในการรับแสงมีมากเหมือนขนาดของจานดาวเทียมรับสัญญาณ ถ้ารับสัญญาณได้ดีภาพจะคมชัดขึ้น)

ดาวเคราะห์เช่น ดาวพฤหัส เมื่อมองผ่านกล้อง จะสามารถมองเห็นสีสันของดาวได้

ดาวเคราะห์ ดวงจันทร์ หรือแม้แต่ดาวหางบางดวงที่เข้าใกล้โลก เราจะสามารถมองเห็นรายละเอียดได้ เหมือนกับภาพที่ถ่ายลงตามหนังหรือ หรือนิตยสารต่างๆ

แต่สำหรับ เนบิวลา และกาแลกซี่    หากเป็นนักดูดาวมือใหม่ แทบจะมองไม่ออกเลยว่า สิ่งที่เราเห็นนั้น เป็นอะไรกันแน่ เนื่องด้วยวัตถุเหล่านี้มีแสงสว่างค่อนข้างน้อย หากไม่เคยเห็นภาพจากหนังสือ หรือนิตยสารมาก่อน ก็อาจจะคิดว่าเป็นฝุ่นละออก หรือเป็นความสกปรกของเลนส์ สิ่งสำคัญ เราไม่สามารถมองเห็นสีของวัตถุพวกนี้ ได้เหมือนที่มองเห็นจากภาพถ่าย

ดาวฤกษ์ (ดาวทั่วไปในท้องฟ้า)   เราจะมองไม่เห็นพื้นผิวของดาวฤกษ์ได้เลย แม้จะใช้กำลังขยายมากเท่าไหร่ก็ตาม และยังมองเห็นเป็นจุดเหมือนดูด้วยตาเปล่า

ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น (อ่านต่อหน้า 2 > )

อ่านต่อหน้า 2