ระบบสุริยะประกอบด้วย ดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ 9 ดวง บริวารของดาวเคราะห์มากกว่า 130 ดวง ดาวหางและดาวเคราะห์น้อย
 |
วงโคจรของดาวเคราะห์มีลักษณะเป็นวงรี โดยมีดวงอาทิตย์เป็นจุดโฟกัสจุดหนึ่ง มีดาวพุธอยู่ใกล้ที่สุดและดาวพลูโตที่อยู่ไกลสุด |
วงโคจรของดาวเคราะห์จะอยู่ในระนาบเดียวกันแต่ก็มีแตกต่างกันมากบ้าง น้อยบ้างขึ้นอยู่กับแกนเอียง (เราเรียกระนาบนี้ว่า ecliptic เหมือนกับระนาบวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์) ระนาบอิคลิปติกจะเอียงเพียง 7 องศา จากระนาบเส้นศูนย์สูตรของดวงอาทิตย์ วงโคจรของดาวพลูโตจะเอียงจากระนาบอิคลิปติกมากที่สุด 17 องศา
จากภาพข้างต้นจะเห็นถึงความสัมพันธ์ ของขนาดวงโคจรของดาวเคราะห์ทั้ง 9 ดวง ดาวเคราะห์ส่วนใหญ่มีทิศทางการโคจรไปในทิศทางเดียวกัน (ทวนเข็มนาฬิกาเมื่อมองจากขั้วเหนือของดวงอาทิตย์) แต่ก็มีดาวเคราะห์บางดวงที่เคลื่อนที่ตามเข็ม คือ ดาวศุกร์,ยูเรนัสและพลูโต
หากเราจะจำลองขนาด และความสัมพันธ์ของวงโคจรของดาวเคราะห์ทั้ง 9 ดวง จากหน่วย 1 ต่อ 1 พันล้าน(1x109) จะได้ว่าเส้นผ่าศูนย์กลางของโลกจะมีขนาดประมาณ 1.3 cm. (ขนาดเท่ากับผลองุ่น) ห่างออกไปประมาณ 1 ฟุต จะเป็นวงโคจรของดวงจันทร์ ถัดออกไปจากโลกประมาณ 150 m. หรือ 1 ช่วงตึกจะเป็นตำแหน่งของดวงอาทิตย์ที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.5 m. (ความสูงของคน 1 คน) ตำแหน่งของดาวพฤหัส จะอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ประมาณ 5 ช่วงตึก มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 15 cm. (ขนาดพอ ๆ กับองุ่น 1 พวงใหญ่ ๆ ) ถัดออกไปจากดาวพฤหัสจะเป็นดาวเสาร์ที่มีขนาดเท่ากับส้ม 1 ลูกอยู่ห่างประมาณ 10 ช่วงตึก จากนั้นจะเป็นดาวยูเรนัสและเนปจูน ขนาดเท่า ๆ กับมะนาว 1 ลูก อยู่ห่าง 20 และ 30 ช่วงตึกไกลออกไป ถ้าเทียบสเกลนี้กับมนุษย์ มนุษย์จะมีขนาดเท่ากับ อะตอม 1 อะตอมเท่านั้น ดาวฤกษ์ดวงอื่นที่อยู่ใกล้ที่สุดจะอยู่ห่างออกไปไกลถึง 40,000 km.เลยทีเดียว
นอกจากดาวเคราะห์ดวงใหญ่ ๆ แล้วในระบบสุริยะก็ยังมีวัตถุขนาดเล็กเช่น ดาวเคราะห์น้อยที่โคจรอยู่ระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัส และบริวารของดาวเคราะห์อื่น ๆ ด้วย และยังมีดาวหางที่เป็นเหมือนก้อนน้ำแข็งเล็ก ๆ อยู่ด้านนอกซึ่งนาน ๆ ครั้งจะโคจรมาให้เราได้สังเกตกันอีก
ดาวเคราะห์ 9 ดวงที่โคจรรอบดวงอาทิตย์ ได้มีการแบ่งแยกไว้หลายลักษณะด้วยกันดังนี้
แยกตามส่วนประกอบ
- ดาวเคราะห์หิน ได้แก่ ดาวพุธ ศุกร์ โลก และดาวอังคาร มีส่วนประกอบที่ก่อตัวเป็นดาวเคราะห์ส่วนใหญ่เป็นหินและธาตุหนัก มีความหนาแน่นสูง หมุนรอบตัวเองได้ช้า พื้นผิวแข็ง ไม่มีวงแหวนและมีบริวารน้อย
- ดาวเคราะห์ก๊าซ ได้แก่ ดาวพฤหัส เสาร์ ยูเรนัสและเนปจูน มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นก๊าซ มีส่วนประกอบของก๊าซไฮโดรเจน และฮีเลียมเป็นหลัก ก๊าซอื่น ๆ มีเบาบาง ความหนาแน่นต่ำ หมุนรอบตัวเองเร็ว มีชั้นบรรยากาศที่หนาทึบ มีวงแหวนและบริวารเป็นจำนวนมาก
- ดาวพลูโต
แยกตามขนาด
- ดาวเคราะห์ขนาดเล็ก ได้แก่ ดาวพุธ ศุกร์ โลก อังคารและดาวพลูโต มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางน้อยกว่า 13,000 km.
- ดาวเคราะห์ยักษ์ ได้แก่ ดาวพฤหัส เสาร์ ยูเรนัสและเนปจูน มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางใหญ่กว่า 48,000 km. ดาวเคราะห์ยักษ์บางครั้งเรียกรวมกันว่าดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์
แยกตามตำแหน่งเทียบกับดวงอาทิตย์
- ดาวเคราะห์วงใน (inner planets) ได้แก่ ดาวพุธ ศุกร์ โลก และดาวอังคาร
- ดาวเคราะห์วงนอก (outer planets) ได้แก่ ดาวพฤหัส เสาร์ ยูเรนัส เนปจูนและพลูโต
ใช้แถบดาวเคราะห์น้อยที่อยู่ระหว่างวงโคจรของดาวอังคาร กับดาวพฤหัสเป็นจุดแบ่งระหว่างดาวเคราะห์วงนอกกับดาวเคราะห์วงใน
แยกตามตำแหน่งเทียบกับโลก
- ดาวเคราะห์ชั้นใน (inferior planets) ได้แก่ ดาวพุธและดาวศุกร์ อยู่ใกล้กับดวงอาทิตย์มากกว่าโลก ดาวเคราะห์ชั้นในเมื่อสังเกตจากโลกจะเห็นเป็นเสี้ยวคล้ายดวงจันทร์
- โลก (อยู่กึ่งกลาง)
- ดาวเคราะห์ชั้นนอก (Superior planets) ได้แก่ ดาวอังคารไปจนถึงดาวพลูโต อยู่ไกลจากดวงอาทิตย์มากกว่าโลก ดาวเคราะห์ชั้นนอกเมื่อสังเกตจะเห็นเต็มดวง หรือเห็นเกือบเต็มดวงเช่น ดาวอังคาร
แยกตามความคุ้นเคย
- ดาวเคราะห์ที่รู้จักกันมานาน ได้แก่ ดาวพุธ ศุกร์ อังคาร พฤหัสและดาวเสาร์ รู้จักมานานและสามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า แยกจากดาวฤกษ์ได้ชัดเจน
- ดาวเคราะห์ที่รู้จักกันไม่นาน ได้แก่ ดาวยูเรนัส เนปจูนและพลูโต มีการค้นพบเมื่อไม่นาน เห็นได้จากกล้องโทรทรรศน์เท่านั้น ถ้าสังเกตด้วยตาเปล่าจะแยกไม่ออกจากกลุ่มดาวฤกษ์
- โลก
|
|
